منه شيئاً . قال : لايبيعه نسيئاً فاما نقداً فليبعه بما شاء . اين روايت نهى مىكند بيع نسيه در مورد قرض را ولو شرط نشده باشد و شرط به طريق اولى ممنوع است . شايد به واسطه همين روايت است كه شيخ براى جمع بين روايات ، در خلاف ، مسأله 283 - كه در ورقه هاى ربا نقل كرديم - فتوا به كراهت مىدهد . مطالب مربوط به ربا 1 . مجموعاً ( 1 ) از متن آيات قرآن و اخبار در فلسفه حرمت ربا چه استفاده مىشود ؟ 2 . آيا اساس ربا در اسلام رباى قرضى است ، و رباى معاملى براى حفظ حريم رباى قرضى تحريم شده است ؟ و آيا در رباى قرضى فقط قرض دادن ربوى پول رباى واقعى است و اما قرض دادن غير پول رباى واقعى نيست ، زيرا قرض دادنِ چيزى است كه خود آن چيز كالاى مورد استفاده است و مثل پول نيست كه فقط معادل ارزش و وسيلهء جريان باشد و از مسير خود منحرف شده است ولى در حكم ربا است ، از اين جهت كه اسلام نمىخواهد باب قرض و احسان بسته شود و الَّا وقتى كه كالاى قرضى بنفسه مورد احتياج بود و « للاجل قسط من الثمن » يك قاعده عقلايى است ، چرا قرض نفعى غير پول اشكال داشته باشد و حال آنكه تفاوت معامله نقد و نسيه را اسلام مىپذيرد . به هر حال رباى اسلامى اوسع است از رباى غير اسلامى ، زيرا رباى غير اسلامى منحصر است به قرض پول و رباى اسلامى شامل قرض پول و غير پول مىشود و بعلاوه شامل رباى معاملى نيز

--> ( 1 ) . [ از اينجا تا اول شماره 4 در نسخه اصل دستنويس يك خط طولى كشيده شده است . علت خط خوردگى به احتمال زياد مورد استفاده قرار گرفتن اين مطالب در جاى ديگرى بوده است . نظر به اينكه به حذف اين قسمت از يادداشتها از طرف استاد يقين نداشتيم ، با بيان اين توضيح به درج آن مبادرت ورزيديم . ]